Geogarfia pojecia

 0    40 speciālā zīme    klementus
lejupielādēt mp3 Drukāt spēlēt pārbaudiet sevi
 
jautājums język polski atbilde język polski
Procesy egzogeniczne
sākt mācīties
Zewnętrzne procesy rzeźbotwórcze oddziałujące na skorupę ziemską (wywołane np. przez słońce, wodę, wiatr, lód, grawitację). Często wyrównują powierzchnię Ziemi.
Denudacja
sākt mācīties
Ogół procesów prowadzących do obniżania i wyrównywania wypukłych form terenu. Zachodzi w wyniku wietrzenia, erozji i ruchów masowych.
Wietrzenie
sākt mācīties
Proces rozpadu skał na mniejsze fragmenty lub ich rozkładu chemicznego pod wpływem czynników atmosferycznych i organizmów.
Zwietrzelina
sākt mācīties
Produkt wietrzenia – zewnętrzna część skały o przekształconych właściwościach fizycznych lub chemicznych.
Wietrzenie mechaniczne (fizyczne)
sākt mācīties
Rozpad skał na mniejsze fragmenty bez zmiany ich składu chemicznego.
Wietrzenie solne
sākt mācīties
Rozpad skały wywołany naciskiem spęczniałych kryształów soli, które krystalizują i pęcznieją w jej szczelinach (występuje głównie w klimacie suchym).
Wietrzenie mrozowe (zamróz)
sākt mācīties
Rozpad skały wywołany powtarzającym się zamarzaniem i rozmarzaniem wody w jej szczelinach. Prowadzi do powstania dużych bloków skalnych (rozpad blokowy).
Gołoborze (rumowisko skalne)
sākt mācīties
Nagromadzenie dużych bloków skalnych na stokach górskich, stanowiące efekt wietrzenia mrozowego.
Wietrzenie termiczne (insolacyjne)
sākt mācīties
Rozpad skał pod wpływem dużych dobowych wahań temperatury (nagrzewanie i rozszerzanie w dzień, kurczenie w nocy).
Rozpad ziarnisty
sākt mācīties
Rozsypanie się skały na pojedyncze ziarna mineralne na skutek nierównomiernego nagrzewania się różnych minerałów.
Łuszczenie (eksfoliacja)
sākt mācīties
Odpadanie zewnętrznych, nasłonecznionych warstw skały w postaci płatów lub płyt.
Wietrzenie ilaste
sākt mācīties
Pęcznienie i kurczenie się skał ilastych pod wpływem zmian wilgotności (nasiąkania wodą i parowania).
Wietrzenie chemiczne
sākt mācīties
Rozkład skał polegający na zmianie ich składu chemicznego pod wpływem wody, dwutlenku węgla i tlenu.
Wietrzenie biologiczne
sākt mācīties
Rozkruszanie i zmiana składu chemicznego skał spowodowana działaniem organizmów (np. korzeni drzew, zwierząt kopiących nory, kwasów organicznych).
Ruchy masowe
sākt mācīties
Przemieszczanie się materiału skalnego lub zwietrzeliny po stoku pod wpływem siły ciężkości.
Odpadanie
sākt mācīties
Odrywanie się i swobodne spadanie pojedynczych okruchów skał na stromych stokach.
Żleb
sākt mācīties
Podłużna rynna wyżłobiona w stoku przez spadające i odbijające się od niego okruchy skalne.
Stożek usypiskowy (piargowy)
sākt mācīties
Nagromadzenie materiału skalnego u wylotu żlebu.
Obrywanie
sākt mācīties
Nagłe odrywanie się i spadanie dużych mas skalnych. Powstaje po nim blokowisko skalne.
Osuwanie
sākt mācīties
Gwałtowne zsuwanie się zwietrzeliny lub luźnych skał w dół stoku. Tworzy niszę osuwiskową (u góry) i jęzor osuwiskowy (u dołu).
Spływanie
sākt mācīties
Szybkie przemieszczanie się zwietrzeliny silnie przesiąkniętej wodą po intensywnych opadach deszczu (traci przy tym pierwotną strukturę).
Spełzywanie
sākt mācīties
Bardzo powolne przesuwanie się zwietrzeliny w dół stoku o małym nachyleniu (objawia się np. wygiętymi dniami pni drzew czy pochylonymi płotami).
Soliflukcja
sākt mācīties
Powolne spływanie powierzchownej, rozmarzniętej i nasączonej wodą warstwy gruntu po głębszej, zamarzniętej warstwie w zimnym klimacie.
Cieczenie
sākt mācīties
Głębokie spełzywanie bardzo grubej, nasączonej wodą warstwy zwietrzeliny w klimacie gorącym i wilgotnym.
Krasowienie
sākt mācīties
Proces rozpuszczania skał (głównie węglanowych, takich jak wapienie) przez wodę zawierającą dwutlenek węgla.
Żłobki krasowe
sākt mācīties
Powierzchniowe, niewielkie podłużne bruzdy wyżłobione na skałach wapiennych przez spływającą wodę opadową.
Żebra krasowe
sākt mācīties
Grzbiety i wypukłości rozdzielające żłobki krasowe.
Leje krasowe
sākt mācīties
Okrągłe zagłębienia terenu powstałe z rozpuszczania skał na powierzchni lub zapadnięcia się podziemnych pustek.
Uwały
sākt mācīties
Duże zagłębienia krasowe powstałe z połączenia kilku lejów krasowych.
Polja
sākt mācīties
Wielkie, płaskodenne kotliny krasowe otoczone stromymi wapiennymi zboczami.
Ponor
sākt mācīties
Otwór/zagłębienie w ziemi, którym woda opadowa lub rzeka wpływa pod powierzchnię terenu.
Kanion krasowy
sākt mācīties
Głęboko wcięta dolina rzeczna o bardzo stromych, skałkowych zboczach na obszarze krasowym.
Wywierzysko
sākt mācīties
Bardzo wydajne źródło, którym woda z podziemnego ciągu krasowego wypływa na powierzchnię.
Ostańce krasowe / Mogoty
sākt mācīties
Wzniesienia i skałki wapienne, które nie uległy całkowitemu rozpuszczeniu. W wilgotnym klimacie tworzą wysokie wieże nazywane mogotami.
Jaskinia
sākt mācīties
Podziemna pustka w skałach o rozmiarach umożliwiających wejście człowiekowi.
Stalaktyt
sākt mācīties
Nacieki krasowe zwisające ze stropu jaskini w kształcie sopli (ich odmianą są rurkowate makarony).
Stalagmit
sākt mācīties
Nacieki krasowe rosnące od dna jaskini ku górze, powstające z kapiącej wody.
Stalagnat
sākt mācīties
Kolumna skalna powstała w wyniku połączenia się stalaktytu ze stalagmitem.
Draperia naciekowa
sākt mācīties
Nacieki w formie cienkich zasłon lub falbanów narastających na nachylonych ścianach jaskini.
Namulisko
sākt mācīties
Osady mineralne i organiczne wypełniające dno i korytarze jaskini.

Lai ievietotu komentāru, jums jāpiesakās.