Średniowiecze - podstawowe informacje o epoce

4.8  4    28 speciālā zīme    Mimisia
lejupielādēt mp3 Drukāt spēlēt pārbaudiet sevi
 
jautājums język polski atbilde język polski
Ramy czasowe średniowiecza:
sākt mācīties
od 476 roku – upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, do 1453 roku – upadek Konstantynopola
Ramy czasowe średniowiecza w Polsce:
sākt mācīties
od 966 roku – chrzest Polski, do 1543 roku – wydanie „O obrotach sfer niebieskich” Mikołaja Kopernika
Język średniowiecza:
sākt mācīties
łacina, język Kościoła
Pierwsze uniwersytety europejskie powstały w:
sākt mācīties
Oxfordzie, Cambridge, Paryżu, Padwie, Rzymie, Orleanie, Florencji, Pizie, Pradze i Krakowie
Kiedy powstał uniwersytet w Krakowie?
sākt mācīties
1364 rok
Co odgrywało najważniejszą rolę w kulturze średniowiecza?
sākt mācīties
śmierć i życie pozagrobowe (przyczyniły się do tego liczne wojny i epidemie)
Kiedy wybuchła epidemia dżumy i jakie miała znaczenie?
sākt mācīties
Czarna Śmierć objęła w latach 1348-1350 całą Europę i zabiła 30% jej populacji
Charakterystyczne cechy średniowiecza:
sākt mācīties
teocentryzm; uniwersalizm; asceza; dualizm świata; anonimowość; pareneza; dwujęzyczność
Teocentryzm
sākt mācīties
Bóg w centrum wszystkiego
Uniwersalizm
sākt mācīties
wszystkich łączy władza chrześcijańska i zwierzchność Papieża
Asceza
sākt mācīties
wyrzekanie się przyjemności i umartwianie w celu osiągnięcia zbawienia
Dualizm świata
sākt mācīties
wszystko ma byt doczesny, materialny oraz duchowy, wieczny
Anonimowość
sākt mācīties
autorzy nie ujawniali nazwisk, unikali sławy
Pareneza
sākt mācīties
literatura parenetyczna – pouczająca, propagująca postawy godne naśladowania
Dwujęzyczność
sākt mācīties
łacina była drugim językiem całej Europy
Filozofia średniowiecza:
sākt mācīties
chrześcijańska, oparta o Biblię oraz myśl antyczną
Scholastyka
sākt mācīties
wykształcona w szkołach myśl filozoficzna, starająca się wyjaśniać rozumowo dogmaty Kościoła
Mistycyzm
sākt mācīties
zakładał możliwość osiągnięcia jedności z Bogiem poprzez intuicję i uczucia
Wybitni filozofowie średniowiecza:
sākt mācīties
św. Augustyn, św Tomasz z Akwinu
Style w sztuce średniowiecza:
sākt mācīties
romański i gotycki
Styl romański:
sākt mācīties
rzymski, XI – XIII wiek; prostota i masywność bryły, grube mury, ciężkie sklepienia, półkoliste łuki, małe i wąskie okna, wieże i półokrągłe przybudówki
Przykłady stylu romańskiego:
sākt mācīties
drzwi katedry gnieźnieńskiej ze scenami z życia św. Wojciecha, kolegiata w Tumie pod Łęczycą, kościół św. Andrzeja w Krakowie
Styl gotycki:
sākt mācīties
XII – XV wiek; lekkie, strzeliste budowle, łukowe sklepienia krzyżowo-żebrowe, wysokie filary, duże okna o ostrych łukach i barwnych witrażach, wieloskrzydłowe ołtarze, spadziste i strome dachy
Przykłady stylu gotyckiego:
sākt mācīties
katedra Notre Dame w Paryżu, kościół Mariacki w Krakowie, ołtarz wita Stwosza, zamek rycerski w Malborku
Tematyka literatury średniowiecza:
sākt mācīties
religijno-kościelna; świecka (epika rycerska, liryka miłosna, kroniki, roczniki, satyry)
Przykład epiki rycerskiej:
sākt mācīties
Pieśń o Rolandzie; Pieśń o Cydzie; Opowieści o Tristanie i Izoldzie; Pieśń o Nibelungach; Słowo o wyprawie pułku Igora; Opowiadania o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu
Zabytki literackie w języku polskim:
sākt mācīties
Bogurodzica; Posłuchajcie, bracia miła; Legenda o św. Aleksym; Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią; Skarga umierającego; Satyra na leniwych chłopów; Wiersz o zachowaniu się przy stole (Przecław Słota); Historyja o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim (Mikołaj z Wilkowiecka)
Polscy kronikarze średniowieczni:
sākt mācīties
Gall Anonim; Wincenty Kadłubek; Jan Długosz

Podstawowe informacje o średniowieczu – teocentryzm, asceza, dualizm świata

Teocentryzm (z gr. theos – bóg i z łac. centrum – środek) – pogląd uznający Boga/bogów za centrum wszystkiego, za przyczynę i cel istnienia wszystkich bytów. Jest to jeden z wielu poglądów, charakteryzujących średniowiecze. Z naszego zestawu dowiesz się o większości z nich, m.in. czym jest asceza, jak wyglądał styl romański i jak przebiegało średniowiecze w Polsce. Lekcja „Średniowiecze – podstawowe informacje o epoce” pozwoli Ci na opanowanie podstawowego materiału, niezbędnego do zdania każdej kartkówki czy sprawdzianu, a może też wzbudzi Twoje zainteresowanie tą epoką. Okres średniowiecza przestanie stanowić problem.

Średniowiecze – epoka między okresem starożytności a nowoczesnością

Początek średniowiecza to rok 476, wraz z którym nastąpił upadek cesarstwa zachodniorzymskiego, aż do 1453, czyli upadku Konstantynopola i początku renesansu oraz wielkich odkryć geograficznych. Dzieli się na wczesne, pełne (dojrzałe) i późne średniowiecze. Do charakterystycznych cech średniowiecza należały m.in. teocentryzm, uniwersalizm, asceza, dualizm świata, anonimowość, pareneza oraz dwujęzyczność. Wszystkie te terminy odnajdziesz w naszym zestawie i za pomocą fiszek szybko się ich nauczysz, a co najważniejsze zrozumiesz i zapamiętasz.

Historia wraz z Fiszkoteką

Jeżeli powyższa lekcja Ci nie wystarcza i chcesz poznać inne ciekawostki historyczne – średniowiecze nadal czeka na odkrycie! Twoją wiedzę pozwolą pogłębić jeszcze inne zestawy, które bez problemu znajdziesz na stronie Fiszkoteki. Z chęcią pomożemy i podpowiemy m.in. Ważne Daty (Średniowiecze), Styl Gotycki, Rozbicie dzielnicowe, dzięki którym lepiej zrozumiesz średniowiecze w Polsce, modę, która wtedy panowała czy dokładniej zapamiętasz średniowieczne daty.

Komentāri:

Paulina viņš rakstīja: 2011-03-23 18:04:09
Bardzo dobre informacje, na prawdę przydatne :)))

KiNiA viņš rakstīja: 2011-04-18 20:02:33
super

Kasia viņš rakstīja: 2011-09-12 19:30:59
Świetna pomoc i bardzo czytelna:)

kasiajanicka1996 viņš rakstīja: 2013-09-22 12:14:57
Bardzo mi się to przydało!!!! :D

Lai ievietotu komentāru, jums jāpiesakās.